سال کنکور یکی از سرنوشت‌سازترین دوره‌های زندگی دانش آموز است، او باید با استرس کنکور، زیاد شدن حجم دروس، چالش‌های مدیریت زمان، رقابت و استرس کنکور دست و پنجه نرم کند.
نقش خانواده در این سال به اندازه تلاش‌های دانش آموز مهم است، چرا که رفتار و نوع برخورد والدین می‌تواند بر آرامش روانی، اعتماد به نفس و کیفیت مطالعه دانش آموز اثر بگذارد.
همه پدرها و مادرها می‌خواهند که فرزندشان موفق شود؛ اما ممکن است از روش‌های ناکارآمد استفاده کنند که حتی نتیجه عکس بدهد. همراهی شما با فرزندتان برای موفقیت تحصیلی با پیگیری‌های مداوم، ایجاد فشار و تأکید بیش از حد بر رتبه برتری نه تنها دانش آموز را ترغیب نمی‌کند؛ بلکه با افزایش فشار روانی ممکن است کیفیت مطالعه پایین بیاید یا کلاً از درس خواندن زده شود.
البته که منظورمان بی خیالی و اهمیت ندادن نیست، به همان میزان که کنترل محسوس و زیاد نتیجه عکس می‌دهد، نادیده گرفتن هم باعث پس رفت دانش آموز می‌شود.
پس والدین باید بتوانند بین حمایت عاطفی، ایجاد شرایط مناسب درس خواندن و احترام به استقلال فرزند تعادل ایجاد کنند.
قطعاً دوست دارید که شرایط خوبی برای فرزندتان مهیا کنید؛ اما نمی‌دانید چگونه. آیا روشی که در پیش گرفته‌اید مؤثر است؟ چگونه بین موفقیت تحصیلی و آرامش روان فرزندتان تعادل ایجاد کنید؟ و سؤال‌های زیادی که والدین برای همراهی فرزندشان نیاز به جواب دارند.
در این مطلب سعی داریم به پرتکرارترین سؤالاتی که در طول سال والدین از ما می‌پرسند به صورت کاربردی پاسخ دهیم.
نقش والدین در موفقیت دانش آموز کنکوری چیست؟
خانواده به عنوان تأثیرگذارترین منبع عاطفی فرد مطرح است در سال کنکور فشارهای چندین برابر است پس او نیاز دارد بدون حس مقایسه شدن، قضاوت شدن و سرزنش در مورد ضعف‌ها، مشکلات و نیازهایش صحبت کند.
یکی از مهم‌ترین وظایف والدین این است که فضای آرامش بخش در خانواده ایجاد کنند، کاهش تنش‌ها، احترام به ساعات مطالعه دانش آموز و فراهم کردن نیازهای مطالعه او باعث خواهد شد تا تلاش بیشتری برای درس خواندن کند.
از طرفی والدین باید نشان دهند که تنها ارزش فرزندشان به رتبه کنکور وابسته نیست. دانش آموز باید بداند و حس کند که حتی در صورت افت تحصیلی و نتیجه پایین‌تر از انتظار خانواده باز هم مورد حمایت خانواده است، چرا که در این صورت در صورت بروز مشکل یا ضعف درسی آن را راحت‌تر بیان خواهد کرد و برای اصلاح عملکرد آن اقدام می‌کند.
اشتباهات رایج خانواده در سال کنکور
با اینکه نیت مثبت پشت رفتارهایتان است، اما ممکن است بعضی از رفتارها فشار روانی دانش آموز را بیشتر کند. شناختن این رفتارها باعث خواهد شد بهتر بتوانید به فرزندتان در مسیر کنکور کمک کنید.
- مقایسه با دیگران: مقایسه کردن با خواهر، برادر، اقوام یا رتبه‌های برتر چیزی جز حس ناکافی بودن به فرد نمی‌دهد. هر دانش آموز توانایی هی متفاوتی دارد، سرعت یادگیری همه یکسان نیست، پس بهتر است میزان پیشرفت را با گذشته خود او مقایسه کنید.
- تأکید بیش از حد بر نتیجه کنکور: پرسش‌های مداوم در مورد نتیجه آزمون یا رتبه احتمالی کنکور، دانشگاه و رشته مورد نظر باعث افزایش استرس دانش آموز می‌شود. به جای اینکه روی این نتایج تمرکز کنید. در مورد روند درس خواندن دقت کنید و اقداماتی که باعث پیشرفت تحصیلی او می‌شود.
- کنترل دائمی ساعت مطالعه: پرسش‌های مداوم در مورد برنامه‌ریزی درسی یا کنترل بیش از حد ساعت‌های شروع و پایان مطالعه یا نظارت‌های سخت‌گیرانه، استقلال دانش آموز را کاهش خواهد داد. نظارت بر وضعیت درسی دانش آموز لازم است؛ اما باید بر اساس توافق بینتان انجام شود و بسته به سن و مسئولیت پذیری دانش آموز قطعاً متفاوت است.
- تهدید یا محدود کردن دانش آموز: تهدید کردن یا تحقیر کردن دانش آموز نه تنها کمکی نخواهد کرد؛ بلکه باعث مقاومت و دل‌زدگی‌اش خواهد شد. محروم کردن دانش آموز از وسایلی مانند موبایل یا تفریحات شخصی‌اش باعث افزایش ساعت مطالعه نخواهد شد. انگیزه پایدار، هدف گذاری واقع‌بینانه، حمایت و حس پیشرفت بیشترین تأثیر را بر افزایش ساعت مطالعه دارد.
با اصلاح و بهبود این رفتارها می‌توانید رابطه‌تان را با فرزندانتان بهبود بخشید و در عین حال زمینه مسئولیت پذیری در او را هم افزایش دهید.
چگونه استرس فرزند کنکوری خود را کاهش دهیم؟
استرس در سال کنکور تا حدودی طبیعی است چرا که نوجوان شما باید برای هدفی بزرگ تلاش کند و ابهام آینده نامعلوم را هم به دوش بکشد.
مسئله این نیست که او نباید استرس و نگرانی داشته باشد؛ بلکه باید بتواند اضطرابش را کنترل کند تا بتواند به کارهای روزمره و درس خواندنش ادامه دهد.
در قدم اول باید بتوانید بدون قضاوت به حرف‌ها و نگرانی‌های فرزندتان گوش کنید، آنها گاهی بیشتر از آنکه نیاز به راهکار داشته باشند به شنیده شدن احساسات و نگرانی‌هایشان نیاز دارند. جملاتی مثل “نگران نباش، چیزی نیست” باعث انتقال حس نادیده گرفته شدن می‌شود در صورتی که می‌توانید با سؤالات کاربردی بیشترین کمک را به فرزندتان بکنید مثل “در کنکور چه چیزی بیشتر از همه نگرانت می‌کند؟”
قدم دوم باید دقت کنید که بین مطالعه و استراحت تعادل برقرار باشد. خواب کافی، تغذیه مناسب، فعالیت بدنی و متعادل و استراحت‌های برنامه‌ریزی‌شده همه در کنار هم بخشی از آمادگی برای کنکور است.
نداشتن تفریح یا کاهش ساعت خواب برای افزایش ساعت مطالعه نه تنها تأثیر مثبت ندارد که باعث کاهش بازدهی و مشکلات سلامتی دانش آموز می‌شود.
از اینکه هر آزمون را به عنوان نتیجه نهایی فرزندتان در کنکور بدانید خود داری کنید. آزمون‌ها اطلاعات بسیار مفیدی در مورد نقاط ضعف و قوت او به شما خواهند داد؛ اما نتیجه آزمون مساوی با نتیجه کنکور نیست. بعد از آزمون اگر تراز باب میل شما و فرزندتان نیست به جای سرزنش به دنبال ریشه یابی و راه حل باشید. یعنی بررسی کنید چرا افت کرده و راه کارش چیست.
اگر اضطراب دانش آموز مداوم باشد و زندگی روزانه او را مختل کند و حتی بر روی خواب، تغذیه یا فعالیت‌های روزانه او تأثیر بگذارد بهتر است در مشاور تحصیلی مجرب کمک بگیرید.
نقش پدر و مادر در برنامه ریزی و پیگیری درس خواندن کنکوری
یکی از مهم‌ترین بخش‌های موفقیت در کنکور برنامه ریزی درسی است، اما برنامه ریزی نباید بر عهده پدر و مادر باشد، دانش آموز باید به مرور تنظیم ساعت مطالعه، استراحت و اولویت بندی را یاد بگیرد و کم‌کم در این مورد بتواند همراه با مشاور تحصیلی‌اش پیش برود.
اگر شرایط مناسبی را ایجاد کنید می‌توانید در اجرای برنامه درسی فرزندتان کمک کنید، برای مثال زمان‌های ثابتی را برای استراحت و تفریح در نظر بگیرید. حتی زمان غذا را هم ثابت نگه دارید و برایش برنامه ریزی کنید. رفت و آمدهای غیر ضروری را کاهش دهید مخصوصاً در زمان مطالعه درسی. در اصل شما یک خانواده کنکوری هستید و باید شما هم بار مسئولیت کنکور را به دوش بکشید.
اگر می‌خواهید در مورد درس‌هایش پیگیری کنید نپرسید چند ساعت درس خوانده است؛ بلکه متر و معیار درست در این زمینه میزان پیشرفت تحصیلی او است. قطعاً 2 ساعت مطالعه عمیق و متمرکز از چندین ساعت مطالعه کم کیفیت بازدهی بیشتری خواهد داشت.
بنابراین، کیفیت مطالعه، تمرکز، میزان یادگیری، مرور مطالب و تحلیل آزمون‌ها هم باید مورد بررسی قرار بگیرد.
اگر دانش‌آموز نتوانسته است برنامه درسی خود را اجرا کند بهتر است با کمک مشاور تحصیلی مشکل وی بررسی شود و برای رفع ان اقدامات لازم صورت بگیرد.
مشاور تحصیلی چه کمکی به دانش آموز و والدین می کند
وقتی بحث همکاری مشاور تحصیلی و خانواده برای موفقیت دانش آموز پیش می‌آید، مهم است که هر فرد وظایف خودش را به خوبی انجام دهد، مشاور تحصیلی در برنامه ریزی، ارزیابی آزمون‌ها و راهنمایی باید درست عمل کند و به همان میزان خانواده باید شرایط و محیط را برای مطالعه دانش آموز فراهم کند. شرایط عاطفی و حمایتی بهترین والدین بهترین کمک به دانش آموز خواهد بود.
مثلاً اگر دانش آموز نمی‌تواند برنامه درسی‌اش را اجرا کند مشاور تحصیلی با ریشه یابی و بررسی دلایل آن را رفع می‌کند اگر برنامه سنگین و نا مناسب است مشاور تحصیلی آن را با سطح و توان دانش آموز هماهنگ می‌کند.
خانواده هم در این شرایط باید فضای خانه را آرامش بخش کند و تا حد امکان از رفت و آمد غیر ضروری خودداری کنند در کل هر عاملی را که می‌تواند مزاحمتی برای مطالعه باشد را کاهش دهند.
از طرفی هماهنگی بین مشاور تحصیلی و والدین باعث خواهد شد تا مسیر آمادگی برای کنکور و درس خواندن آسان‌تر پیش برود. به عنوان مثال وقتی مشاور در برنامه زمان خاصی را برای استراحت دانش آموز در نظر گرفته است ولی خانواده استراحت را اتلاف وقت می‌دانند و اصرار دارند دانش آموز بدون استراحت درس بخواند، این تناقض دانش آموز را دچار سردرگمی و پسرفت خواهد کرد.
ارتباط درست و هماهنگ بین مشاور تحصیلی و پدر و مادر باعث خواهد شد انتظارات واقع‌بینانه از دانش آموز شکل بگیرد و در نتیجه تصمیم‌های بهتری در مورد مسیر درسی دانش آموز گرفت.
در نظر داشته باشید که انتخاب مشاور تحصیلی مناسب هم بسیار مهم است، مشاوری که عملکرد دانش آموز را به صورت مستمر بررسی کند و انتظارات معقول از دانش آموز داشته باشد و یک مسیر پیشرفت برایش طراحی کند و از طرفی ارتباط مناسبی با دانش آموز و والدین بر قرار کند.
ما به شما تیم مشاور تحصیلی یاوران دانش را پیشنهاد می‌کنیم که یکی از مهم‌ترین تخصص‌های این تیم برقراری ارتباط موثر و هماهنگی بین دانش‌آموز و خانواده وی است.
کدام مشاور کنکور مناسب فرزندتان است؟
هرگز مشاور تحصیلی را به خاطر تبلیغات یا شهرت انتخاب نکنید، دل به وعده‌ها و وعیدها ندهید چرا که مشاور تحصیلی یک همراه و راهنماست و موفقیت اصلی به توان و خواست دانش آموز و همراهی والدین بستگی دارد. مهم این است که بدانید مشاور قرار است چگونه برنامه ریزی را انجام دهد؟ در کدام بخش مسیر طولانی کنکور کمک می‌کند؟ پیگیری مداوم دارد؟ آیا همه فشار را به دانش آموز وارد می‌کند یا در عین کمک به پیشرفت تحصیلی روحیه دانش آموز را هم در نظر می‌گیرد؟
یک مشاور تحصیلی خوب باید شرایط تحصیلی دانش آموز را در نظر بگیرد و با توجه به نیازها و توان او راهنمایی کند. بررسی آزمون‌ها بر بهتر دیدن مسیر پیشرفت و تغییر سطح علمی دانش آموز، بررسی و اصلاح مداوم برنامه درسی در صورتی که لازم باشد. در اصل مشاور تحصیلی باید بتواند در موقعیت درست منعطف برخورد کند و با تغییر شرایط دانش آموز راه کارهای جدید ارائه کند.
کیفیت ارتباط مشاور با دانش آموز مهم است، او باید بتواند بدون نگرانی از سرزنش یا قضاوت مشکلات خود را مطرح کند، از میزان پیشرفت و پس رفت خود صحبت کند.
برنامه ریزی درست و طراحی نقشه راه موفقیت کنکور وقتی به خوبی انجام می‌شود که دانش آموز و مشاور با هم همکاری کنند و مثل یک هم تیمی عمل کنند، مشاور مسیر را مشخص می‌کند و دانش آموز مسئولیت اجرا را بر عهده می‌گیرد.
والدین هم باید از قبل بر روی میزان و نوع ارتباط مشاور تحصیلی با خودشان توافق کنند، گزارش دهی و بررسی پیشرفت تحصیلی دانش آموز برای مطلع بودن از وضعیت فرزند است و نه برای کنترل دائمی و زیر نظر گرفتن مدام او.
همراهی تخصصی مشاور تحصیلی یاوران دانش به والدین در سال کنکور
سال کنکور برای والدین و دانش آموز پر از نگرانی‌های مختلف است از طرفی باید انتخاب‌های زیادی انجام دهند که برای هر کدام باید دقت و حساسیت به خرج دهند، به همین دلیل است که توصیه می‌کنیم از سال دهم به سراغ مشاور تحصیلی بروید تا سال کنکور را راحت‌تر سپری کنید.
برای مثال خانواده می‌خواهد مطمئن شود دانش آموز از زمان خود به خوبی استفاده می‌کند، نقاط ضعفش رفع می‌شود و در عین حال مسیر درستی را انتخاب کرده است.
در نظر بگیرید که حمایت مؤثر دانش آموز به این معنی نیست که با نظارت سفت و سخت و دائمی باعث افزایش فشار روانی به دانش آموز شوید. بلکه باید نیازهایش را به درستی بشناسید و با فراهم کردن شرایط مناسب، باعث پیشرفت او شوید.
مشاور کنکور با تخصص و تجربه خود موقعیتی را ایجاد می‌کند تا دانش آموز و خانواده آمادگی بیشتری برای مسیر کنکور داشته باشند.
در یاوران دانش با برنامه ریزی درسی، پیگیری اصولی، تحلیل آزمون‌ها و اصلاح برنامه و نقاط ضعف، اصلاح روند و روش مطالعه دروس بخشی از مواردی است که مشاوران تحصیلی ما دنبال می‌کنند.
قطعاً به عنوان والدین کنکوری دوست دارید که بتوانید نقش مثبت و مؤثری در موفقیت درسی فرزندتان داشته باشید پس در کنار ایجاد فضای آرام و حمایت عاطفی، از راهنمایی تخصصی یک مشاور تحصیلی مجرب هم بهره‌مند شوید.
همکاری والدین، تلاش هدفمند دانش آموز و برنامه ریزی و راهنمایی تخصیصی مشاور ترکیبی است که می‌تواند راه شما را به موفقیت باز کند.
رتبه برتری کنکور فقط وابسته به ساعت مطالعه و تراز آزمون نیست، مدیریت درست مسیر، شناخت توانایی‌ها و داشتن یک همراه مناسب در این مسیر بسیار مفید خواهد بود.
